Witte haan

In 1916 verhuisde Jan Mankes (1889-1920) vanwege gezondheidsredenen naar het Gelderse Eerbeek. Daar stuurde zijn mecenas, de Haagse sigarenfabrikant Aloysius A.M. Pauwels (1875-1952), hem dieren toe, waaronder een witte haan: ‘De haan (’t is heus geen haantje) is wonder mooi. Een groot woest beest met een vuurrode kop, een zwarte staart en zilverige veeren. Het was een eerste prijs waard.’ (brief Jan Mankes, Eerbeek, 2 februari 1917). Staand op één poot neemt deze fiere Wyandotte een groot deel van de compositie in beslag. Zijn kop is naar links gedraaid, waardoor het beest de beschouwer aan lijkt te kijken. De donkere achtergrond is verder moeilijk te definiëren. Stilistisch gezien verschilt dit werk met vroegere werken van Mankes. Zo zijn de contouren duidelijker zichtbaar en bedient de schilder zich van helderder kleuren. Mankes’ vroege werken worden gekenmerkt door hun droomachtige sfeer met vervagende contouren en een ingetogen palet. Witte haan werd in het voorjaar van 1917 getoond op een expositie in Rotterdam, waar het werd verkocht voor 150 gulden. Mankes vereeuwigde de haan tevens in een tekening en een ets.